top of page

Info

O Ludwiku Czyżewskim.....

Ludwik Czyżewski urodził się 8 października 1892 roku.

 Był jednym z dziesięcioro dzieci Wiktorii i Michała Czyżewskich.

 Urodził się w Wandolinie na terenie dzisiejszej Ukrainy.

Jego ród pochodził ze szlachty identyfikującą się herbem Dryja.

Ludwik od początku wychowywany był w duchu patriotycznym w poczuciu przynależności do narodu polskiego, niewątpliwie rzutowało na jego późniejszą postawę życiową.

Razem z bratem Julianem uczęszczali do czteroklasowej szkoły podstawowej.

Ciężko określić gdzie kończyli pierwszą i drugą klasę. Na pewno trzecią i czwartą skończyli w Rohatyniu.

Już jako młodzi ludzie potrafili sobie radzić w ciężkich sytuacjach.  Zarówno Ludwik jak i Julian marzyli o kontynuacji nauki w gimnazjum w Brzeżanach. Aby opłacić szkołę oraz bursę wykonywali różne prace przede wszystkim fizyczne, ale także udzielali korepetycji młodszym uczniom.

W czasach gimnazjum wraz z bratem Julianem dołączyli do zakonspirowanych organizacji niepodległościowo-patriotycznych. Byli członkami ruchu ideowego „Odrodzenie”. Jego przewodniczącym został Julian Czyżewski. Ludwik kierował natomiast nielegalną biblioteką, która mieściła się w walizkach opiekuna „Odrodzenia”. W roku 1907 w wyniku ucieczki z bursy Julian został z niej wydalony. Kierownictwo w organizacji przejął po nim Ludwik.

W 1908 roku Czyżewscy wstąpili do Związku Walki Czynnej. Ludwik przyjął pseudonim „Grzmot” i został podkomendnym Stanisława Barzykowskiego.

W 1910 przystąpili do brzeżańskiej komórki Związku Strzeleckiego powołanego za aprobatą Austrii.

W 1913 bracia Czyżewscy zostali powołani do odbycia rocznej służby wojskowej w Armii Austriackiej. Niestety w wyniku wojny musieli walczyć z ramienia armii austriackiej.

W październiku 1914 po raz pierwszy pojawia się w Piotrkowie. Po kilku dniach pobytu wrócił w rodzinne strony. Następnie po raz drugi kwateruje się w Piotrkowie. Dowiaduje się tu, że jego brat nadal żyje i udał się do Włoch. W Piotrkowie poznał także swoją przyszłą żonę Stanisławę Ostrowską.

5 sierpnia 1919 poślubił Ostrowską w kościele „Panien” w Piotrkowie. W podróż udali się do Zakopanego.

W 1919 roku udał się na front i wziął udział w bitwach w okolicach Zwiahla wojny polsko-bolszewickiej. 

W lutym 1922 został przeniesiony do Piotrkowa. Objął dowództwo nad III batalionem 25 pułku piechoty, a następnie został jej kwatermistrzem. W 1924 roku zdobył awans na majora. W tym roku urodziła się także jego córka Zofia.

W roku 1932 urodził mu się syn Zbigniew. W marcu 1932 roku, po urodzinach syna Zbigniewa rodzina przeniosła się do Sandomierza gdzie Ludwik został zastępcą dowódcy 2 pułku piechoty Legionów.

W dniach 28,29,30 sierpnia żołnierze Czyżewskiego zostali przetransportowani pociągami do Łasku. Stamtąd pieszo do kwater w Zelowie.

Bitwa o Góry Borowskie była najważniejszą bitwą naszego regionu. Ludwik Czyżewski został w niej dowódcą zgrupowania broniącego linii Księży Młyn – Cyganów – Góry Borowskie – Rozprza. Plan Czyżewskiego zakładał utworzenie trzech zasadniczych punktów oporu w Księżym Młynie, w Górach Borowskich oraz w Rozprzy.

Obronę Gór Borowskich oparł na dobrze zamaskowanych okopach i stanowiskach artylerii zabezpieczonymi z przodu zasiekami z drutu kolczastego.

Tak jak obrona Westerplatte stała się symbolem bohaterstwa żołnierza polskiego na początku wojny, tak obrona Gór Borowskich – symbolem bohaterstwa 2 pułku piechoty Legionów pod dowództwem pułkownika Ludwika Czyżewskiego.



„Natężenie ognia na Góry Borowskie osiąga nieprawdopodobną siłę. Ziemia trzęsie się, góry przykryte pyłem i dymem, rwie się połączenie telefoniczne, bardzo duże straty własne, ogień nie ustaje. Wydaję się niemożliwe – na miarę odczuć i pojęć ludzkich” – wspomina po wojnie Ludwik Czyżewski.

Po Bitwie pod Borową Górą wojska kierowane przez Ludwika Czyżewskiego wzięły udział w obronie Modlina. Po kapitulacji Modlina 28 września 1939 wzięty do niewoli i umieszczony w przejściowym obozie jenieckim w Działdowie, skąd go zwolniono w końcu października 1939 na zasadzie umowy kapitulacyjnej.

 W końcu XII 1942 zostaje odwołany ze stanowiska k-dta Okręgu AK Łódź i przeniesiony z dniem 1 III 1943 na funkcję k-dta Okręgu AK Lwów.

 Na początku 1944 zwraca się z prośbą o zwolnienie z funkcji w związku ze swoim sprzeciwem wobec scalenia komendy miasta z komendą Okręgu Lwów, a także zagrożeniem aresztowaniem przez Niemców.

 Na początku 1944 Czyżewski zwraca się z prośbą o zwolnienie go z funkcji.

16 lutego1944 został odwołany z pełnionego stanowiska. Następnie poddał się do dyspozycji KG AK.

Po wyjeździe z Lwowa udał się do Warszawy, gdzie wziął udział w powstaniu warszawskim.

W 1945 ukrył się przed Rosjanami w obawie represji.

 Udał się wtedy do wsi Adamki pod Kaliszem, gdzie pod nazwiskiem Zabłudziewicz

pracował jako nauczyciel. Nazwiskiem tym posługiwał się do września, kiedy to ujawnił się.

W 1946 osiedlił się we Wrocławiu wraz z najbliższą rodziną oraz bratem Julianem. Rodzice Ludwika także przeprowadzili się z Czerniowa do Zabrza.

We Wrocławiu Ludwik podjął pracę jako technik przy odbudowie ratusza. Następnie pracował jako kierownik działu produkcyjnego w Książnicy „Atlas” przeniesionej i przekształconej w oddział Państwowego Przedsiębiorstwa Wydawnictw Kartograficznych. W marcu 1968 przeszedł na emeryturę. Za wzorowe wykonywanie swoich obowiązków został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W czasie emerytury swój czas poświęcał na spisywaniu swoich wspomnień z I i II Wojny Światowej.

We Wrocławiu Ludwik podjął pracę jako technik przy odbudowie ratusza.

 Następnie pracował jako kierownik działu produkcyjnego w Państwowym Przedsiębiorstwie Wydawnictw Kartograficznych.

 W marcu 1968 przeszedł na emeryturę. Za wzorowe wykonywanie swoich obowiązków

 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

25 kwietnia 1972 zarządzeniem Prezydenta RP w Londynie został nadany Ludwikowi stopień generała brygady. W tym samym roku po raz kolejny został także odznaczony krzyżem Virtuti Militari.

Obok działalności pisarskiej prowadził także działania w kierunku oddania hołdu poległym w czasie II wojny towarzyszom broni. Efektem podjętych zabiegów było odsłonięcie w 1972 roku pomnika na Borowej Górze oraz organizowanie corocznych spotkań w gronie kombatantów. W spotkaniach tych Ludwik Czyżewski brał udział do Śmierci.

W 1984 zmarła jego żona Stanisława. Pustka i tęsknota po stracie żony stanowiły dla Czyżewskiego wielkie obciążenie emocjonalne. Zaledwie pół roku później 25 marca 1985 roku zmarł.

Obydwoje zmarli we Wrocławiu. Zostali jednak pochowani na Starym Cmentarzu w Piotrkowie Trybunalskim.

O Ludwiku Czyżewskim....: Info
  • Facebook

©2022 by Ludwik Czyżewski - bohater regionu piotrkowskiego. Stworzone przy pomocy Wix.com
Źródła grafik: natemat.pl ; facebook.com;

bottom of page